TBM breakthrough image

Buddug yn torri trwodd wrth i brosiect Darpariaeth Effaith Weledol Eryri gyrraedd carreg filltir bwysig yn y gwaith twnelu

Mae prosiect Darpariaeth Effaith Weledol Eryri National Grid wedi cyrraedd carreg filltir adeiladu fawr, gyda Buddug, Peiriant Twnelu’r prosiect, yn llwyddo i gwblhau ei daith 3.4km o dan Aber Afon Dwyryd. Mae’r datblygiad hwn yn nodi diwedd y gwaith twnelu ar un o gamau mwyaf technegol gymhleth y prosiect.

Ers dechrau twnelu ym mis Mai 2025, mae Buddug wedi torri’r twnnel rhwng Minffordd a Llandecwyn o dan Aber Afon Dwyryd. Ar hyd y llwybr, llwyddodd y tîm twnelu i ddelio â daeareg heriol ac amrywiol o dan yr aber. Ar ôl i’r twnnel gael ei gwblhau, bydd yn dal y ceblau trydan tanddaearol a fydd yn cymryd lle’r 3km o linellau uwchben a’r 10 peilon sy’n croesi Aber Afon Dwyryd ar hyn o bryd.

Mae datblygiad y Peiriant Twnelu yn foment sy’n cael ei chydnabod yn fyd-eang yn y diwydiant twnelu, fel arwydd o lwyddo i gwblhau cam heriol o’r gwaith adeiladu. I dîm prosiect Darpariaeth Effaith Weledol Eryri, mae’n benllanw blynyddoedd o waith cynllunio, peirianneg ac adeiladu sy’n cynnwys National Grid, ei brif gontractwr sef Hochtief UK, a’i bartneriaid cyflenwi.

Er mwyn derbyn Buddug ar ddiwedd ei thaith, adeiladodd tîm y prosiect siafft dderbyn 57 metr o ddyfnder yn Llandecwyn. Bydd y siafft yn cael ei defnyddio nawr i dynnu’r Peiriant Twnelu o’r ddaear cyn i’r gwaith ddechrau ar gam nesaf y prosiect.

Dywedodd Steve Ellison, Uwch Reolwr Prosiect Darpariaeth Effaith Weledol Eryri:

“Mae datblygiad Buddug yn llwyddiant arbennig ac yn garreg filltir arwyddocaol i bawb sy’n gysylltiedig â’r prosiect. Mae cwblhau twnnel 3.4km o dan Aber Afon Dwyryd wedi gofyn am arbenigedd, arloesedd a gwaith tîm, gan amrywiaeth eang o arbenigwyr.

“Hoffwn ddiolch i’n partneriaid cyflenwi, y timau twnelu a’r cymunedau lleol sydd wedi cefnogi’r prosiect drwy gydol y cam hwn o’r gwaith adeiladu. Er bod y gwaith twnelu wedi’i gwblhau erbyn hyn, mae gwaith pwysig o’n blaenau o hyd wrth i ni baratoi i osod y ceblau newydd a pharhau i adeiladu pendai’r twnnel.”

Cafodd datblygiad y Peiriant Twnelu ei nodi gan gyfres o ddigwyddiadau i randdeiliaid, disgyblion ysgolion lleol ac aelodau o’r gymuned, gan roi cyfle iddynt ddysgu mwy am y gwaith twnelu, daeareg, gwylio fideos o’r tu mewn i’r twnnel, a dathlu’r cynnydd sydd wedi cael ei wneud ar y prosiect.

A’r twnnel bellach wedi’i gwblhau, bydd y prosiect yn symud ymlaen i’r cam nesaf. Mae hyn yn cynnwys tynnu’r Peiriant Twnelu, gosod y ceblau trydan newydd yn y twnnel, a pharhau i adeiladu’r seilwaith sydd ei angen ar ddau ben y llwybr.

Pan fydd y cysylltiad newydd yn weithredol, bydd y llinell uwchben bresennol sy’n croesi Aber Afon Dwyryd, a’i pheilonau, yn cael eu tynnu, gan helpu i leihau effaith weledol seilwaith trydan yn nhirwedd y Parc Cenedlaethol.